shutdown : Linux sistemlerde sunucuyu kapatmak için kullanılan komuttur.
shutdown -h now ile kullanılırsa sunucu hemen kapatılır.
man shutdown ile daha detaylı bilgi alınabilir için.
reboot : Linux sistemlerde sunucuyu tekrar başlatırız.
19 Mayıs 2016 Perşembe
Linux locate, find komutları
locate : Dosya ve dizinlerin dosya sistemindeki yerini bulmak için kullanılır.
locate komutu aramayı /var/lib/mlocate/mlocate.db veritabından yapar bu veritabanı varsayılanda gunde bir kere
guncellenir.
Bu yüzden yeni bir dosya oluşturduğumuzda locate komutu bulmayabilir. Arama yapmadan önce updatedb yaparak bu veritabanını güncelleyerek daha sağlıklı sonuçlar elde edebiliriz.
Örnek : bir .deb paketi arayalım.
find : Aradığımız dosyayı belirttiğimiz dizinin altında tarayarak bulmaya yarar. locate komutuna göre uzun süren bir komuttur.
Aynı paketi find ile /home dizini altında arayalım.
hakan hakan # find /home ! -user ali -name alibaba* -exec rm -rf {} \;
Bu komut home dizininde arama yapar ! işareti ise hangi kullanıcı olmayacağı anlamına gelir. ! koymazsak tam aksini hangi kullanıcıya ait olduğunu söylerdik. ali kullanıcısına ait olmayan dosyalarda arama yapar ve ismi alibaba şeklinde başlayan dosyalarda arar ve bulduğu dosyalarda rm -rf komutunu çalıştırır. ve bulduğu dosyaları siler.
hakan hakan # find /var/ -type d perm 777 -exec chmod 755 {} \;
var dizini altında arama yapar. - type d ile dizinlerde arama yapar - perm ile 777 iznine sahipli dizinleri bulur ve bunların izinlerini 755 olarak değiştirir.
hakan hakan # find /var/ -type f -perm 777 -exec chmod 644 {} \;
var dizini altında 777 izine sahip dosyaları bulup bunların izinlerini 644 olarak değiştiririz.
find komutunu yanlış izinli dosyaları değiştirmek için veya yanlış dosyaları silmek içinde kullanabiliriz.
locate komutu aramayı /var/lib/mlocate/mlocate.db veritabından yapar bu veritabanı varsayılanda gunde bir kere
guncellenir.
Bu yüzden yeni bir dosya oluşturduğumuzda locate komutu bulmayabilir. Arama yapmadan önce updatedb yaparak bu veritabanını güncelleyerek daha sağlıklı sonuçlar elde edebiliriz.
Örnek : bir .deb paketi arayalım.
hakan hakan # locate google-chrome-stable_current_amd64.deb
/home/hakan/google-chrome-stable_current_amd64.deb
find : Aradığımız dosyayı belirttiğimiz dizinin altında tarayarak bulmaya yarar. locate komutuna göre uzun süren bir komuttur.
Aynı paketi find ile /home dizini altında arayalım.
hakan hakan # find /home/ -name google-chrome-stable_current_amd64.deb
/home/hakan/google-chrome-stable_current_amd64.deb
hakan hakan # find /home ! -user ali -name alibaba* -exec rm -rf {} \;
Bu komut home dizininde arama yapar ! işareti ise hangi kullanıcı olmayacağı anlamına gelir. ! koymazsak tam aksini hangi kullanıcıya ait olduğunu söylerdik. ali kullanıcısına ait olmayan dosyalarda arama yapar ve ismi alibaba şeklinde başlayan dosyalarda arar ve bulduğu dosyalarda rm -rf komutunu çalıştırır. ve bulduğu dosyaları siler.
hakan hakan # find /var/ -type d perm 777 -exec chmod 755 {} \;
var dizini altında arama yapar. - type d ile dizinlerde arama yapar - perm ile 777 iznine sahipli dizinleri bulur ve bunların izinlerini 755 olarak değiştirir.
hakan hakan # find /var/ -type f -perm 777 -exec chmod 644 {} \;
var dizini altında 777 izine sahip dosyaları bulup bunların izinlerini 644 olarak değiştiririz.
find komutunu yanlış izinli dosyaları değiştirmek için veya yanlış dosyaları silmek içinde kullanabiliriz.
17 Mayıs 2016 Salı
Linux join, paste, split, uniq, cut, sort komutları
Linux join, paste, split, uniq, cut, sort komutlarından bahsedeceğim.
Join : Dosya birleştirme işlemlerinde kullanılır. Parametresiz kullanılırsa ilk sutundaki ortak alanlara göre bize birleştirir.
Örnek : ornek8 ve ornek9 içerisindekileri ilk sütundaki ortak alanlara göre birleştireceğiz.
hakan eren # cat ornek8
2 mehmet
3 erdi
5 gazi
6 hasan
hakan eren # cat ornek9
1 hakan
2 ahmet
5 gazi
7 hasan
hakan eren # join ornek8 ornek9
2 mehmet ahmet
5 gazi gazi
join -1 2 -2 2 parametre vererek kullanırsak burada 1. dosyanın 2. sütununa, 2. dosyanın 2. sütunundaki ortak alanlara bakmasını belirtiyoruz.
paste : Dosya birleştirmek için kullanılan bir diğer komuttur. İki dosyayı satır satır birleştirilir.
hakan paste # cat dosya1
ahmet
linux
gazi
ali
hakan paste # cat dosya3
2
3
5
6
hakan paste # paste dosya1 dosya3
ahmet 2
linux 3
gazi 5
ali 6
paste -d parametresi ile kullanıldığında dosyaların satırların arasına bir ayrac eklemeye yarar. Kullanımı paste -d <ifade> şeklindedir.
Örnek : paste -d : kullandıgımızda dosyaların arasında : koyarak ayırır.
hakan paste # paste -d : dosya1 dosya3
ahmet:2
linux:3
gazi:5
ali:6
paste -s -d parametresi ile kullanıldığında dosyaları tek bir satır haline getirip ardından birleştirme işlemini gerçekleştirir.
Örnek : paste -s -d : dosya1 dosya3 şeklinde kullandığımızda aşağıdaki çıktıyı verecektir.
hakan paste # paste -s -d : dosya1 dosya3
ahmet:linux:gazi:ali
2:3:5:6
split : Dosyayı girilen bytelara gore ya da satır sayılarına gore boler.
Örnek : split -l 1 dosya1 şeklinde yazdığımızda dört satır oldugu için dörte bölüyor. xaa, xab, xac, xad şeklinde ve 2. satırda linux oldugu için kontrol etme amaçlı cat xab diyerek linux yazdığını görüyoruz.
hakan paste # cat dosya1
ahmet
linux
gazi
ali
hakan paste # split -l 1 dosya1
hakan paste # ls
dosya1 dosya2 dosya3 xaa xab xac xad
hakan paste # cat xab
linux
split -b 1 dosya3 diye girdiğimizde dosya3 ü herbiri birer byte şeklinde böler.
hakan paste # split -b 1 dosya3
hakan paste # ls
dosya1 dosya3 xaa xab xac xad xae xaf xag xah
split -b 2m dosya3 yaparsak her biri 2m olan alt dosyalara böler.
uniq : Dosya içindeki tekrar eden satırları gizleyerek dosyasının içeriğini ekrana basar. i parametresi ile kullanıldığında büyük küçük harf uyumuna bakmaz.
Örnek : linux 3 kez tekrarlanmış uniq ile görmek istediğimizde bir kez bize gösterir.
hakan paste # cat dosya4
linux
linux
linux
centos
mint
hakan paste # uniq dosya4
linux
centos
mint
cut : Verilen parametrelere göre dosyaları görüntülemeye yarar.
cut -c 5,6 dosya4 şeklinde -c parametresi ile kullanırsak her satırdaki 5. ve 6. harfleri ekrana basar.
hakan paste # cut -c 5,6 dosya4
x
x
x
os
cut -d : -f 2 dosya4 şeklinde -d parametresi ile kullanıldığında parametreye göre sütunlara böler ve 2. sütunları alt alta ekrana basar.
hakan paste # cat dosya2
hakan:2
ahmet:4
linux:6
centos:98
hakan paste # cut -d : -f 2 dosya2
2
4
6
98
short : Dosya içerisindeki verileri sıralamak için kullanılır.
hakan paste # cat yenidosya
2
6
3
9
1
hakan paste # cat yenidosya | sort
1
2
3
6
9
Şimdi hepsini ortak kullanarak bir uygulama yapacaz. İçerisinde isimlerin olduğu bir dosyada hangi ismin kaç defa geçtiğini en az tekrar edenden en çok tekrar edene kadar sıralayalım.
Komutunu kullanarak yaparız.
cat ornek | sort | uniq -c | sort -nhakan paste # cat ornek
hakan
gazi
ahmet
linux
mint
metehan
hakan paste # cat ornek | sort | uniq -c | sort -n
1 gazi
1 hakan
1 metehan
1 mint
2 ahmet
3 linux
Linux cat, more, less, tac, rev, tail komutları
Linux cat, more, tac, less, rev, tail dosya görüntüleme komutlarından kısa kısa bahsedeceğim.
cat : Dosyaları görüntülemek için kullanılır.
cat -n parametresi ile kullanıldığında satır numarası vererek bilgileri bize verir.
cat ornek2 >> ornek3 şeklinde kullanıldığında ornek2 dosyasının içeriğini ornek3'e ekler. Eğer ornek3 yoksa önce onu oluşturur.
cat ornek2 > ornek3 şeklinde kullanıldığında ise ornek3 yoksa oluşturur. Varsa içeriğini temizleyip ornek2 nin içeriğini ekler.
more : Dosyaları görüntülemek için kullanır. İçeriği fazla olan dosyalarda kullanılır ve bize bilgileri sayfa sayfa verir. "space" ile ilerlenir "b" tuşu ile geri gelinir. /arama şeklinde anahtar kelime araması yapılabilir.
less : more komutuyla aynıdır. more komutundan farklı olarak yön tuşları kullanılarak arama yapabiliriz.
tac : cat'in tersi olarak bilgileri bize sondan itibaren verir.
rev : Satırları kendi içerisinde ters çevirerek bize verir. içeriği merhaba olan dosyayı "abharem" olarak bize verdi.
tail -n : -n parametresi ile kullanıldıgında vereceğimiz rakama göre sondan itibaren başlayarak dosya hakkında bilgi verir.
Son iki satırı bize götürdü.
tail -f : Daha çok log dosyaları okumak için kullanılır.
örnek olarak tail -f /var/log/maillog | grep hakan : maillog dosyasında hakan geçen log düştükce ekrana basar. Ben centosda denemediğim için maillog adında bir dizin yok bu yüzden çıktı gösteremeyeceğim.
cat : Dosyaları görüntülemek için kullanılır.
hakan linuxlink # cat ornek2
merhaba
cat -n parametresi ile kullanıldığında satır numarası vererek bilgileri bize verir.
cat ornek2 >> ornek3 şeklinde kullanıldığında ornek2 dosyasının içeriğini ornek3'e ekler. Eğer ornek3 yoksa önce onu oluşturur.
cat ornek2 > ornek3 şeklinde kullanıldığında ise ornek3 yoksa oluşturur. Varsa içeriğini temizleyip ornek2 nin içeriğini ekler.
more : Dosyaları görüntülemek için kullanır. İçeriği fazla olan dosyalarda kullanılır ve bize bilgileri sayfa sayfa verir. "space" ile ilerlenir "b" tuşu ile geri gelinir. /arama şeklinde anahtar kelime araması yapılabilir.
less : more komutuyla aynıdır. more komutundan farklı olarak yön tuşları kullanılarak arama yapabiliriz.
tac : cat'in tersi olarak bilgileri bize sondan itibaren verir.
hakan linuxlink # tac ornek3
merhaba 3
merhaba2
merhaba1
merhaba
rev : Satırları kendi içerisinde ters çevirerek bize verir. içeriği merhaba olan dosyayı "abharem" olarak bize verdi.
hakan linuxlink # rev ornek3
abahrem
tail -n : -n parametresi ile kullanıldıgında vereceğimiz rakama göre sondan itibaren başlayarak dosya hakkında bilgi verir.
Son iki satırı bize götürdü.
hakan linuxlink # tail -n 2 ornek3
merhaba2
merhaba 3
tail -f : Daha çok log dosyaları okumak için kullanılır.
örnek olarak tail -f /var/log/maillog | grep hakan : maillog dosyasında hakan geçen log düştükce ekrana basar. Ben centosda denemediğim için maillog adında bir dizin yok bu yüzden çıktı gösteremeyeceğim.
16 Mayıs 2016 Pazartesi
Linux ln, ln-s komutları
Linux'ta ln, ln-s komutlarından bahsedeceğim.
ln : Dosya bağlantıları oluşturmak için kullanılır. Parametresiz kullanıldığında Symbolic ( soft ) link oluşturulur. ln-s şeklinde kullanıldığında ise hardlink oluşturur.
Örnek : Burada ;
-linuxlink adındaki dizine dosya1 dosyası oluşturduk.
-echo ile içine deneme yazdırdık.
-cat ile içine baktık.
-ln -s kullanarak dosya1softlink adında dosya oluşturduk.
-ln kullanarak dosya1hardlink adında dosya oluşturduk ve bunları ll ile gördük.
Softlink ve Hardlink arasındaki fark ?
Soft link oluşturduğumuz dosyanın orjinal dosyasını sildiğimizde softlink kullanılamaz. Ama hardlink kullanılır.
Örnek :
Gördüğünüz gibi softlinkten dosyayı açmak istediğimizde açamadık.
Aralarındaki farkın görselleştirmiş halleride aşağıdaki gibidir.
Bir dosyanın kaç tane hardlinke sahip olduğunuda stat komutuyla görebiliriz.
Örnek : stat ile dosyanın kaç tane hardlink bağlantısı olduğunu göreceğiz.
inode numaraları hardlinklerin hiçbirinde değişmez. Buda zaten yukarıdaki görsellerde anlatıldığı gibi dosyanın orjinali silinse dahi hardlinklerin çalışmasının sebebidir.
ln : Dosya bağlantıları oluşturmak için kullanılır. Parametresiz kullanıldığında Symbolic ( soft ) link oluşturulur. ln-s şeklinde kullanıldığında ise hardlink oluşturur.
Örnek : Burada ;
-linuxlink adındaki dizine dosya1 dosyası oluşturduk.
-echo ile içine deneme yazdırdık.
-cat ile içine baktık.
-ln -s kullanarak dosya1softlink adında dosya oluşturduk.
-ln kullanarak dosya1hardlink adında dosya oluşturduk ve bunları ll ile gördük.
hakan linuxlink # touch dosya1
hakan linuxlink # echo "deneme" > dosya1
hakan linuxlink # cat dosya1
deneme
hakan linuxlink # ln -s dosya1 dosya1softlink
hakan linuxlink # ll
total 12
drwxr-xr-x 2 root root 4096 May 16 18:13 ./
drwxr-xr-x 4 hakan hakan 4096 May 16 18:12 ../
-rw-r--r-- 1 root root 7 May 16 18:13 dosya1
lrwxrwxrwx 1 root root 6 May 16 18:13 dosya1softlink -> dosya1
hakan linuxlink # ln dosya1 dosya1hardlink
hakan linuxlink # ll
total 16
drwxr-xr-x 2 root root 4096 May 16 18:13 ./
drwxr-xr-x 4 hakan hakan 4096 May 16 18:12 ../
-rw-r--r-- 2 root root 7 May 16 18:13 dosya1
-rw-r--r-- 2 root root 7 May 16 18:13 dosya1hardlink
lrwxrwxrwx 1 root root 6 May 16 18:13 dosya1softlink -> dosya1
Softlink ve Hardlink arasındaki fark ?
Soft link oluşturduğumuz dosyanın orjinal dosyasını sildiğimizde softlink kullanılamaz. Ama hardlink kullanılır.
Örnek :
hakan linuxlink # rm -f dosya1
hakan linuxlink # ll
total 12
drwxr-xr-x 2 root root 4096 May 16 18:17 ./
drwxr-xr-x 4 hakan hakan 4096 May 16 18:12 ../
-rw-r--r-- 1 root root 7 May 16 18:13 dosya1hardlink
lrwxrwxrwx 1 root root 6 May 16 18:13 dosya1softlink -> dosya1
hakan linuxlink # cat dosya1hardlink
deneme
hakan linuxlink # cat dosya1softlink
cat: dosya1softlink: No such file or directory
Gördüğünüz gibi softlinkten dosyayı açmak istediğimizde açamadık.
Aralarındaki farkın görselleştirmiş halleride aşağıdaki gibidir.
Bir dosyanın kaç tane hardlinke sahip olduğunuda stat komutuyla görebiliriz.
Örnek : stat ile dosyanın kaç tane hardlink bağlantısı olduğunu göreceğiz.
hakan linuxlink # touch ornek2
hakan linuxlink # ln ornek2 ornek2hardlink1
hakan linuxlink # ln ornek2 ornek2hardlink2
hakan linuxlink # ll
total 12
drwxr-xr-x 2 root root 4096 May 16 18:24 ./
drwxr-xr-x 4 hakan hakan 4096 May 16 18:12 ../
-rw-r--r-- 1 root root 7 May 16 18:13 dosya1hardlink
lrwxrwxrwx 1 root root 6 May 16 18:13 dosya1softlink -> dosya1
-rw-r--r-- 3 root root 0 May 16 18:24 ornek2
-rw-r--r-- 3 root root 0 May 16 18:24 ornek2hardlink1
-rw-r--r-- 3 root root 0 May 16 18:24 ornek2hardlink2
hakan linuxlink # stat ornek2
File: ‘ornek2’
Size: 0 Blocks: 0 IO Block: 4096 regular empty file
Device: 802h/2050d Inode: 4328590 Links: 3
Access: (0644/-rw-r--r--) Uid: ( 0/ root) Gid: ( 0/ root)
Access: 2016-05-16 18:24:31.151731102 +0300
Modify: 2016-05-16 18:24:31.151731102 +0300
Change: 2016-05-16 18:24:46.027731500 +0300
Birth: -
inode numaraları hardlinklerin hiçbirinde değişmez. Buda zaten yukarıdaki görsellerde anlatıldığı gibi dosyanın orjinali silinse dahi hardlinklerin çalışmasının sebebidir.
15 Mayıs 2016 Pazar
Linux file, cd, pwd, touch, mkdir, ls, mv, cp, rmdir, rm komutları
Linux'ta file, cd, pwd, touch, mkdir, ls, mv, cp, rmdir, rm komutlarından kısa kısa bahsedeceğim.
file : Dosyalar hakkında bilgi almamızı sağlar. Kullanım şekli #file dosyaadi şeklindedir.
Örnek : index.html dosyası hakkında bilgi almak istiyoruz
file --help ile komutun hangi parametreleri aldığını görebilirsiniz ve daha detaylı işlem yapabilirsiniz.
cd : ( Change director ) Bulunduğumuz dizinden farklı dizine geçmeye yarar. Direkt olarak çalıştırdığımızda hangi dizindeysek kullanıcının ev dizinine geçiş yaparız.
cd .. : Linux sistemleri ağaç yapısına sahiptir. Bu komutta bir üst dizine geçmeye yarar.
Örnek : /home dizinine geçmek istiyoruz.
pwd : Bulunduğumuz dizinin ismini bize verir. Yukarıda /home dizinine geçiş yaptıktan sonra hangi dizinde olduğumuza bakmamız için pwd komutunu kullandık.
touch : Boş dosya oluşturmaya yarar.
Örnek : hakanerensan.blogspot adında bir dosya oluşturacağız.
cat komutu ile de dosyasının içeriğini görüntüleriz.
mkdir : Klasör oluşturmak için kullanılır. Yeni bir dizin oluşturur.
Örnek : ornek2 adında bir dosya oluşturacağız.
mkdir -p /ornek1/ornek2 şeklinde kullanıldığında ise önce ornek1 daha sonra ornek2 dizini oluşturulur. -p parametresi koyulmazsa hata verir.
ls : Bulunan dizindeki dosyaları sıralar.
Örnek : Masaüstümüzdeki dosyaları sıralamak için ls /Desktop dediğimizde masaüstündeki dosyaları sıralar. Yukarıdaki touch örneğinde ls komutunu kullandık.
ls -l : Şeklinde kullanıldığında dosya ve dizinlerin izin bilgileri ile verir.
-rw-r--r-- gibi en baştaki değerler dosya hakkındaki izinler hakkındadır.
ls -1 : ile kullanılırsa sadece isimleri ile liste şeklinde verir.
ls -a : Bulunduğumuz dizindeki gizli dosya ve klasörleri görürüz
ls -al : Tüm bilgileri gösterir. Alternatif olarak ll 'de kullanılabilir.
mv :Dosya ve dizinleri taşımaya yarar.
Örnek : a isimli dosyayı /home dizinine taşımak için. mv a /home/ komutu kullanılır.
mv a/* /home diye kullanırsak * işareti hepsi anlamına geldiği için a dosyası içindeki herşeyi /home dizinine taşır.
mv komutu dosya ve dizin ismini değiştirmek içinde kullanabiliriz.
Örnek : ornek.html ismindeki dosyayı ornek1.html ismiyle değiştiriyoruz.
cp : Kopyalama yapmaya yarar.
Örnek : ornek1.html dosyasının aynısından ornek2.html diye bir dosya oluşturarak ornek1.html'in bir kopyasını oluşturduk.
cp -R recursive olarak kopyalamaya yarar. Belirttiğimiz dizin altındaki tüm dosyaları kopyalar.
rmdir : Boş dizinleri silmek için kullanırız.
Örnek : önce ornek diye bir boş dosya oluşturuyoruz. Daha sonrasındada rmdir ornek ile siliyoruz. Dosya boş olmazsa hata verir. Aksi durumu rm ile mümkündür.
rm : Dosyayı silmeye yarar. Parametresiz kullanıldığında kod çalıştıktan sonra uyarı verir. rm -f şeklinde kullanıldığında uyarı vermeden direk olarak siler.
rm -ri şeklinde r parametresi ile kullanırsak recursive olarak belirttiğimiz dizinin altındaki tüm dosyaları siler.
file : Dosyalar hakkında bilgi almamızı sağlar. Kullanım şekli #file dosyaadi şeklindedir.
Örnek : index.html dosyası hakkında bilgi almak istiyoruz
hakan hakan # file index.html
index.html: HTML document, ASCII text
file --help ile komutun hangi parametreleri aldığını görebilirsiniz ve daha detaylı işlem yapabilirsiniz.
cd : ( Change director ) Bulunduğumuz dizinden farklı dizine geçmeye yarar. Direkt olarak çalıştırdığımızda hangi dizindeysek kullanıcının ev dizinine geçiş yaparız.
cd .. : Linux sistemleri ağaç yapısına sahiptir. Bu komutta bir üst dizine geçmeye yarar.
Örnek : /home dizinine geçmek istiyoruz.
hakan hakan # cd /home/
hakan home # pwd
/home
pwd : Bulunduğumuz dizinin ismini bize verir. Yukarıda /home dizinine geçiş yaptıktan sonra hangi dizinde olduğumuza bakmamız için pwd komutunu kullandık.
touch : Boş dosya oluşturmaya yarar.
Örnek : hakanerensan.blogspot adında bir dosya oluşturacağız.
hakan ~ # cd Desktop/
hakan Desktop # touch hakanerensan.blogspot
hakan Desktop # ls
hakanerensan.blogspot netbeans-8.1.desktop
hakan Desktop # file hakanerensan.blogspot
hakanerensan.blogspot: empty
hakan Desktop #
cat komutu ile de dosyasının içeriğini görüntüleriz.
mkdir : Klasör oluşturmak için kullanılır. Yeni bir dizin oluşturur.
Örnek : ornek2 adında bir dosya oluşturacağız.
hakan home # mkdir /ornek2
hakan home # cd /ornek2/
hakan ornek2 # pwd
/ornek2
hakan ornek2 #
mkdir -p /ornek1/ornek2 şeklinde kullanıldığında ise önce ornek1 daha sonra ornek2 dizini oluşturulur. -p parametresi koyulmazsa hata verir.
ls : Bulunan dizindeki dosyaları sıralar.
Örnek : Masaüstümüzdeki dosyaları sıralamak için ls /Desktop dediğimizde masaüstündeki dosyaları sıralar. Yukarıdaki touch örneğinde ls komutunu kullandık.
ls -l : Şeklinde kullanıldığında dosya ve dizinlerin izin bilgileri ile verir.
hakan Desktop # ls -l
total 4
-rw-r--r-- 1 root root 0 May 16 04:46 hakanerensan.blogspot
-rwxr-xr-x 1 root root 267 Mar 22 10:51 netbeans-8.1.desktop
hakan Desktop #
-rw-r--r-- gibi en baştaki değerler dosya hakkındaki izinler hakkındadır.
ls -1 : ile kullanılırsa sadece isimleri ile liste şeklinde verir.
ls -a : Bulunduğumuz dizindeki gizli dosya ve klasörleri görürüz
ls -al : Tüm bilgileri gösterir. Alternatif olarak ll 'de kullanılabilir.
mv :Dosya ve dizinleri taşımaya yarar.
Örnek : a isimli dosyayı /home dizinine taşımak için. mv a /home/ komutu kullanılır.
mv a/* /home diye kullanırsak * işareti hepsi anlamına geldiği için a dosyası içindeki herşeyi /home dizinine taşır.
mv komutu dosya ve dizin ismini değiştirmek içinde kullanabiliriz.
Örnek : ornek.html ismindeki dosyayı ornek1.html ismiyle değiştiriyoruz.
hakan eren # ls
hakan ornek.html
hakan eren # mv ornek.html ornek1.html
hakan eren # ls
hakan ornek1.html
hakan eren #
cp : Kopyalama yapmaya yarar.
Örnek : ornek1.html dosyasının aynısından ornek2.html diye bir dosya oluşturarak ornek1.html'in bir kopyasını oluşturduk.
hakan eren # cp ornek1.html ornek2.html
hakan eren # ls
hakan ornek1.html ornek2.html
hakan eren #
cp -R recursive olarak kopyalamaya yarar. Belirttiğimiz dizin altındaki tüm dosyaları kopyalar.
rmdir : Boş dizinleri silmek için kullanırız.
Örnek : önce ornek diye bir boş dosya oluşturuyoruz. Daha sonrasındada rmdir ornek ile siliyoruz. Dosya boş olmazsa hata verir. Aksi durumu rm ile mümkündür.
hakan eren # mkdir ornek
hakan eren # ls
hakan ornek ornek1.html ornek2.html
hakan eren # rmdir ornek
hakan eren # ls
hakan ornek1.html ornek2.html
hakan eren #
rm : Dosyayı silmeye yarar. Parametresiz kullanıldığında kod çalıştıktan sonra uyarı verir. rm -f şeklinde kullanıldığında uyarı vermeden direk olarak siler.
rm -ri şeklinde r parametresi ile kullanırsak recursive olarak belirttiğimiz dizinin altındaki tüm dosyaları siler.
Linux man, info, whatis, apropos, which, whereis komutları
Linux'ta kullanılan yardımcı komutlardan bahsedeceğim.
man : Bir komut hakkında bilgi almak istediğimizde kullanılır.
Örnek olarak;
man ls yazdığımızda bize ls hakkında bilgi verir.
Komut satırına man ls yazdığımızda çıktı aşağıdaki gibi olacaktır.
man ile bir komut hakkında bilgi almak istediğimizde bazen oldukça uzun sonuçlar çıkabiliyor. Sonuçta herhangi bir kelime aramak için /description gibi anahtar kelime ile arama yapabilir.
info : man ile aynı işi yapar tek farkı daha fazla bilgi vermesidir. Bir komut hakkında uzunca bilgi verir.
Sonuçlar çok olduğu ve sayfada gereksiz yer kapladığı için örnek vermeyeceğim. Kullanımı man ile aynıdır.
whatis : Kullanımı man ile aynıdır. Bir komutun yalnızca ilgili parametresi hakkında bilgi almak için kullanılır. man veya info kullanmak aradığınız komut hakkında uzun bilgi vereceği için whatis kullanmak hız açısından oldukça yarar sağlar.
apropos : Aradığımız kelime ile ilgili bütün komutları listelemek için kullanılır. Bu komutu bende ilk başta pek anlamamıştım ama ekşisözlükte birisi şöyle tanımlamış "turkce unix versiyonlarina "aklimdabiseyvaramaneiseyarar" diye cevrilmesi olasi komut"
Kullanımı şu ise $apropos <aranılan kelime> şeklindedir.
Örnek : Ben system diye arattım system ile alakalı komutları listeledi.
Not : Gereksiz yer kaplamaması için kodun büyük çoğunluğunu sildim. Yazdığınızda daha uzun bir çıktı verecektir.
which : Parametre olarak verilen komutu path değişkende tanımlanan dizinlerin altında arar ve komutun çalıştırılabilir dosya konumunu gösterir.
Komut satırına echo $PATH yazdığımızda kullanıcıya ait çalıştırılabilir dosyaların bulunduğu dizinlerin listesidir. which komutu ise path değişkeninde tanımlanan dizinlerin altında parametre olarak verilen komutu aramaya yarar.
Örnek verecek olursak : which ls
Bu komutu path değişkeninde tanımlı olan dizinlerin hepsinde arıyor. Komutun yolunu verir. yani komut /bin altında bulunur.
whereis : Komutun çalıştırılabilir dosya konumunu ve komutun kütüphane dosya yolunu gösterir.
Örnek : whereis whoami yazdığımızda hem which komutunun vereceği çıktıyı hem de yardımcı kütüphaneyi verir.
Linux'ta çok fazla komut vardır. Bunların hepsini ezberlemek zor olacağı için bu yardım komutlarının bize çok faydası olacaktır.
Faydalı olması dileğiyle...
man : Bir komut hakkında bilgi almak istediğimizde kullanılır.
Örnek olarak;
man ls yazdığımızda bize ls hakkında bilgi verir.
Komut satırına man ls yazdığımızda çıktı aşağıdaki gibi olacaktır.
LS(1) User Commands LS(1)
NAME
ls - list directory contents
SYNOPSIS
ls [OPTION]... [FILE]...
DESCRIPTION
List information about the FILEs (the current directory by default).
Sort entries alphabetically if none of -cftuvSUX nor --sort is speci‐
fied.
Mandatory arguments to long options are mandatory for short options
too.
-a, --all
do not ignore entries starting with .
-A, --almost-all
do not list implied . and ..
--author
Manual page ls(1) line 1 (press h for help or q to quit)
man ile bir komut hakkında bilgi almak istediğimizde bazen oldukça uzun sonuçlar çıkabiliyor. Sonuçta herhangi bir kelime aramak için /description gibi anahtar kelime ile arama yapabilir.
info : man ile aynı işi yapar tek farkı daha fazla bilgi vermesidir. Bir komut hakkında uzunca bilgi verir.
Sonuçlar çok olduğu ve sayfada gereksiz yer kapladığı için örnek vermeyeceğim. Kullanımı man ile aynıdır.
whatis : Kullanımı man ile aynıdır. Bir komutun yalnızca ilgili parametresi hakkında bilgi almak için kullanılır. man veya info kullanmak aradığınız komut hakkında uzun bilgi vereceği için whatis kullanmak hız açısından oldukça yarar sağlar.
apropos : Aradığımız kelime ile ilgili bütün komutları listelemek için kullanılır. Bu komutu bende ilk başta pek anlamamıştım ama ekşisözlükte birisi şöyle tanımlamış "turkce unix versiyonlarina "aklimdabiseyvaramaneiseyarar" diye cevrilmesi olasi komut"
Kullanımı şu ise $apropos <aranılan kelime> şeklindedir.
Örnek : Ben system diye arattım system ile alakalı komutları listeledi.
Not : Gereksiz yer kaplamaması için kodun büyük çoğunluğunu sildim. Yazdığınızda daha uzun bir çıktı verecektir.
hakan@hakan ~ $ apropos system
Git (3pm) - Perl interface to the Git version control system
UPower (7) - System-wide Power Management
_syscall (2) - invoking a system call without library support (OBSOLETE)
_sysctl (2) - read/write system parameters
acpi_available (1) - test whether ACPI subsystem is available
addgroup (8) - add a user or group to the system
addmntent (3) - get filesystem descriptor file entry
adduser (8) - add a user or group to the system
adjtime (3) - correct the time to synchronize the system clock
afs_syscall (2) - unimplemented system calls
apm_available (1) - test whether APM subsystem is available
AptPkg::System (3pm) - APT system abstraction class
arp (8) - manipulate the system ARP cache
atobm (1) - bitmap editor and converter utilities for the X Window...
attr (1) - extended attributes on XFS filesystem objects
autodie::exception::system (3pm) - Exceptions from autodying system().
bitmap (1) - bitmap editor and converter utilities for the X Window...
bmtoa (1) - bitmap editor and converter utilities for the X Window...
break (2) - unimplemented system calls
casper (7) - a hook for initramfs-tools to boot live systems.
chattr (1) - change file attributes on a Linux file system
cifs.idmap (8) - Userspace helper for mapping ids for Common Internet F...
cifs.upcall (8) - Userspace upcall helper for Common Internet File Syste...
closelog (3) - send messages to the system logger
config.guess (1) - guess the build system triplet
crypttab (5) - static information about encrypted filesystems
date (1) - print or set the system date and time
deb-systemd-helper (1p) - subset of systemctl for machines not running systemd
deb-systemd-invoke (1p) - wrapper around systemctl, respecting policy-rc.d
debugfs (8) - ext2/ext3/ext4 file system debugger
debugreiserfs (8) - The debugging tool for the ReiserFS filesystem.
delgroup (8) - remove a user or group from the system
deluser (8) - remove a user or group from the system
df (1) - report file system disk space usage
discrete (6x) - discrete map iterative function fractal systems.
dnsdomainname (1) - show the system's DNS domain name
domainname (1) - show or set the system's NIS/YP domain name
dosfsck (8) - check and repair MS-DOS filesystems
dosfslabel (8) - set or get MS-DOS filesystem label
dumpe2fs (8) - dump ext2/ext3/ext4 filesystem information
e2fsck (8) - check a Linux ext2/ext3/ext4 file system
which : Parametre olarak verilen komutu path değişkende tanımlanan dizinlerin altında arar ve komutun çalıştırılabilir dosya konumunu gösterir.
Komut satırına echo $PATH yazdığımızda kullanıcıya ait çalıştırılabilir dosyaların bulunduğu dizinlerin listesidir. which komutu ise path değişkeninde tanımlanan dizinlerin altında parametre olarak verilen komutu aramaya yarar.
hakan ~ # echo $PATH
/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/usr/sbin:/usr/bin:/sbin:/bin:/usr/games:/usr/local/games
Örnek verecek olursak : which ls
Bu komutu path değişkeninde tanımlı olan dizinlerin hepsinde arıyor. Komutun yolunu verir. yani komut /bin altında bulunur.
hakan@hakan ~ $ which ls
/bin/ls
whereis : Komutun çalıştırılabilir dosya konumunu ve komutun kütüphane dosya yolunu gösterir.
Örnek : whereis whoami yazdığımızda hem which komutunun vereceği çıktıyı hem de yardımcı kütüphaneyi verir.
hakan@hakan ~ $ whereis whoami
whoami: /usr/bin/whoami /usr/bin/X11/whoami /usr/share/man/man1/whoami.1.gz
Linux'ta çok fazla komut vardır. Bunların hepsini ezberlemek zor olacağı için bu yardım komutlarının bize çok faydası olacaktır.
Faydalı olması dileğiyle...
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)